Để đảm bảo tính công bằng và nghiêm minh của pháp luật, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định chi tiết các hình thức xử phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ, gian lận doanh thu và các biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ thuế. Nội dung dưới đây cung cấp thông tin giúp nhân dân là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nắm vững các chế tài pháp lý, từ đó chủ động thực hiện đúng thời hạn và trách nhiệm thuế theo quy định áp dụng từ năm 2026.
Xử phạt vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế
Việc tuân thủ thời hạn nộp hồ sơ khai thuế (quy định tại Chuyên đề 2) là căn cứ quan trọng để đánh giá tính chấp hành pháp luật của người nộp thuế. Các mức xử phạt được áp dụng theo mức độ chậm trễ:
- Chậm nộp từ 01 ngày đến 30 ngày: Áp dụng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền tùy theo mức độ vi phạm lần đầu hoặc tái phạm theo khung xử phạt hành chính hiện hành.
- Chậm nộp trên 30 ngày: Mức phạt tiền tăng dần theo số ngày quá hạn. Trường hợp quá thời hạn nộp hồ sơ từ 90 ngày trở lên được xác định là hành vi vi phạm nghiêm trọng, có thể bị truy thu thuế và tính tiền chậm nộp theo tỷ lệ 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp.
- Hành vi không nộp hồ sơ khai thuế: Cơ quan thuế sẽ thực hiện ấn định số thuế phải nộp dựa trên dữ liệu quản lý và thực tế kinh doanh tại địa bàn, đồng thời xử phạt hành vi trốn thuế theo quy định.
Xử lý vi phạm đối với hành vi gian lận doanh thu và hóa đơn
Nghị định 68/2026/NĐ-CP siết chặt việc kiểm soát hóa đơn và tính trung thực trong kê khai doanh thu, đặc biệt là kinh doanh trên không gian mạng:
- Không xuất hóa đơn khi bán hàng: Cá nhân kinh doanh không xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng hoặc xuất hóa đơn sai giá trị thực tế sẽ bị phạt tiền và buộc phải khắc phục hậu quả bằng cách lập lại hóa đơn đúng quy định.
- Khai sai doanh thu: Trường hợp cơ quan thuế phát hiện doanh thu thực tế cao hơn doanh thu tự kê khai (thông qua đối soát dữ liệu từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử hoặc kiểm tra trực tiếp), người nộp thuế sẽ bị truy thu đủ số thuế, phạt tiền chậm nộp và phạt hành vi khai sai theo các mức từ 1 đến 3 lần số thuế gian lận.
Các biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ thuế
Đối với các trường hợp cố tình không thực hiện nghĩa vụ thuế sau khi đã có thông báo và đôn đốc, cơ quan quản lý thuế sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo trình tự:
- Trích tiền từ tài khoản: Thực hiện phong tỏa và trích tiền từ tài khoản tiền gửi của cá nhân kinh doanh tại các ngân hàng thương mại để nộp vào Ngân sách nhà nước.
- Tạm dừng sử dụng hóa đơn: Thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng đối với hộ kinh doanh nợ thuế quá hạn, khiến các hoạt động giao dịch kinh doanh của hộ bị đình trệ.
- Công khai thông tin: Thực hiện niêm yết danh sách các hộ kinh doanh nợ thuế dây dưa, kéo dài trên Cổng thông tin điện tử của địa phương và các phương tiện thông tin đại chúng.
- Tạm hoãn xuất cảnh: Đối với cá nhân kinh doanh là người đại diện hộ kinh doanh chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, cơ quan thuế có thẩm quyền đề nghị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Quyền khiếu nại và hỗ trợ người nộp thuế
Pháp luật luôn đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho nhân dân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế:
- Quyền khiếu nại: Trường hợp không đồng ý với các quyết định xử phạt hoặc ấn định thuế, nhân dân có quyền gửi đơn khiếu nại đến cơ quan thuế cấp trên hoặc khởi kiện hành chính theo quy định của pháp luật.
- Hỗ trợ miễn giảm: Đối với các trường hợp gặp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc lý do bất khả kháng, nhân dân cần làm hồ sơ đề nghị gia hạn nộp thuế hoặc miễn, giảm tiền phạt chậm nộp để được xem xét giải quyết theo đúng thẩm quyền.
Việc chấp hành nghiêm chỉnh quy định về thuế không chỉ tránh cho nhân dân những rủi ro pháp lý và thiệt hại về tài chính mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và địa phương.
